Studio Inclusive Cities

Op de Fontys Academie van Bouwkunst heeft Esther de ontwerpstudio Inclusive Cities opgezet en begeleid. Gedurende een half jaar hebben 13 studenten architectuur en stedenbouw onder haar leiding onderzocht hoe je inclusief kunt ontwerpen aan Hoge Vucht. Een naoorlogse woonwijk in Breda.

Ontwerpaanpak

Begrijpen wat er speelt

Om te begrijpen wat de uitdagingen zijn voor Hoge Vucht, zijn de studenten in gesprek gegaan met bewoners en stakeholders. Pas als je begrijpt wat er speelt, waar mensen kansen zien en waar ze zich zorgen over maken, is het mogelijk om met je ontwerp daarop in te spelen. Uiteraard is het in deze tijd lastiger om participatie vorm te geven. De studenten zijn een aantal dagen de wijk in gegaan om bewoners te spreken, hebben ondernemers gebeld, stakeholders digitaal geïnterviewd en zijn met leerlingen van groep 8 in gesprek gegaan.

De uitdagingen

Hoge Vucht staat voor grote uitdagingen. De woningvoorraad wordt gekenmerkt door een onevenredig groot aandeel sociale woningbouw en daarbij behorende problemen, zoals sociale ongelijkheid. De Covid-19 pandemie heeft deze problemen vergroot doordat de financiële gevolgen van de pandemie (door faillissementen, baanverlies, geen uitzicht op werk etc.) juist voor veel kwetsbare doelgroepen groot zijn. Door een toename aan criminaliteit en overlast is het gevoel van onveiligheid in de wijk de afgelopen jaren sterk gegroeid. Daarnaast liggen er in Hoge Vucht opgaven op het gebied van klimaatadaptatie, de energietransitie en de woningbouwopgave.

Vertalen naar een ontwerpopgave

Het beeld wat na alle gesprekken ontstond, was genuanceerd. Uiteraard kent Hoge Vucht grote uitdagingen, maar bewoners (jong en oud) zien ook veel dingen die wel goed gaan en kansen die er liggen voor de toekomst. De opgave voor de studenten was om dit te vertalen naar een ontwerp waarin hun passie als ontwerper samenkomt met de kansen en uitdagingen die er liggen in Hoge Vucht. Met als doel het realiseren van een inclusiever Hoge Vucht.

Resultaten

Het resultaat van de ontwerpstudio is een breed palet aan stedenbouwkundige ontwerpen, waarin alle schaalniveaus worden aangeraakt: van het versterken van de verbinding met de stad, het herstructureren van een buurt tot en met een architectonische ingreep in de plint van een gebouw. Vanwege de actualiteit van de opgave was de gemeente Breda betrokken bij de tussen- en eindpresentaties.

Hoge Vucht staat uiteraard niet op zichzelf. Er zijn vele stadswijken die voor soortgelijke uitdagingen staan. Naast dat Kickstad via het onderwijs bijdraagt aan onderzoek naar een inclusieve wijkaanpak, werken we ook zelf aan een methodische aanpak. Een inclusieve wijkaanpak die gemeenten, corporaties en bewoners gaat helpen bij het bereiken van gezamenlijk tastbaar resultaat. Hierover binnenkort meer!

Periode: oktober 2020 – maart 2021
Opdrachtgever: Fontys Academie van Bouwkunst
Inzet vanuit Kickstad: Esther Nouws
In samenwerking met: Michiel Raats en Paul de Vries
Beeldmateriaal website: Pix4Profs, Stefan Verheij, David Heesen en Bram Schulp