gemeente Haarlem Gebiedsontwikkeling

Spaarneboog: developing-apart-together

Hoe werk je samen aan één integrale gebiedsvisie, terwijl je apart ontwikkelt? Deze ‘develping-apart-together’-aanpak vraagt om een nieuwe manier van samenwerken.

De gemeente Haarlem vroeg ons om het proces te leiden voor Spaarneboog: de transformatie van een verouderd winkelcentrum tot een levendige stadswijk met een vernieuwd winkelcentrum, 750 woningen, maatschappelijke voorzieningen en horeca. Ook wordt het Nelson Mandelapark uitgebreid voor meer groen, biodiversiteit en klimaatadaptatie.

De gemeente Haarlem en ontwikkelaar Hoorne Vastgoed bezitten ieder de helft van de grond. Hoorne is eigenaar van het winkelcentrum en de gronden waar het woon- en commercieel programma wordt ontwikkeld.

De gemeente is verantwoordelijk voor de openbare ruimte en het sociaal-maatschappelijk vastgoed. Twee partijen met eigen rollen, belangen en tempo, maar wel afhankelijk van elkaar om het gebied te laten slagen.

Vanaf het begin kozen ze voor gezamenlijke planvorming, zonder gezamenlijke grondexploitatie. Ze delen wel de ambitie en de proceskosten. Dat geeft ruimte om vroegtijdig samen kaders te ontwikkelen voor kwaliteit, duurzaamheid, mobiliteit en leefomgeving, terwijl elke partij binnen die afspraken in eigen tempo kan ontwikkelen.

artist impression Spaarneboog

Schets van toekomstig plan door Delva/Levs

We richtten een gezamenlijke projectgroep in, waarin de gemeente en Hoorne gelijkwaardig meedoen. Dat is bijzonder en ongebruikelijk: meestal werken partijen naast elkaar, met gescheiden teams en toetsmomenten. Hier brengen we vanaf de start alles samen op één plek, waardoor verwachtingen, besluiten en kansen direct en gelijkwaardig gedeeld worden.

We kregen het vertrouwen om deze aanpak te volgen omdat we de taal van beide bloedgroepen goed spreken en dit onze manier van stakeholdermanagement bepaalt: we krijgen belangen snel boven tafel, durven spanning bespreekbaar te maken én houden koers.

Developing-apart-together draait om het vinden van de juiste balans tussen samenwerken en autonomie. Wat doen we gezamenlijk en waar gaat ieder zijn eigen weg?

We maken samen de planvorming en spreken af welke spelregels er voor iedere partij moeten zijn. Daarbinnen is ruimte om zelf keuzes te maken, in tempo, fasering en financiele strategie. Die balans werkt twee kanten op. Op de inhoud leidt het tot betere plannen en een logischer programmering voor het gebied als geheel.

In de samenwerking zorgt het voor gelijkwaardigheid. Er is geen dominante regisseur zoals in een klassieke PPS-constructie. Gemeente en ontwikkelaar beïnvloeden elkaar zonder elkaar te beheersen, en dat geeft ruimte om echt in dialoog te blijven.

Voor Kickstad ontstaat in dit vraagstuk precies de plek waar onze toegevoegde waarde het grootst is.

Als onafhankelijke adviseur helpen we het juiste gesprek te voeren: vanuit de inhoud, met oog voor belangen en met de durf om te benoemen wat besproken moet worden. Onze ervaring met zowel publieke als private partijen maakt dat we soepel schakelen, spanning bespreekbaar maken en richting houden zonder het proces te verzwaren.

Meer weten over deze case?

Mirte van der Vliet

Partner, adviseur & proces/projectmanager